जिनालंकार

 प्रस्तावना

जिनालंकार हा ग्रंथ बौद्ध परंपरेतील एक प्राचीन व महत्त्वपूर्ण पाली भाषेतील काव्यग्रंथ आहे. हा ग्रंथ 'जिनचरित' काव्यपरंपरेतील एक उत्कृष्ट नमुना मानला जातो, ज्यामध्ये भगवान बुद्धांचे चरित्र, त्यांच्या पारमिता आणि बोधिप्राप्तीचा मार्ग काव्यमय शैलीत मांडला आहे.

ऐतिहासिक महत्त्व:
हा ग्रंथ १२ व्या शतकातील श्रीलंकेच्या पोलोन्नारुवा काळातील रचना आहे. याचे कर्तृत्व भिक्खु विद्याचक्रवर्ती यांना दिले जाते. हा कालखंड श्रीलंकेत थेरवाद बौद्ध परंपरेच्या पुनरुत्थानाचा व बौद्ध साहित्यनिर्मितीचा स्वर्णकाळ मानला जातो.

जिनालंकार हा बुद्धवंश या पाली ग्रंथाच्या परंपरेतील एक विस्तृत टीका किंवा काव्यात्मक पुनर्रचना आहे. यात केवळ बुद्धचरित्र नव्हे, तर बोधिसत्त्वांच्या दशपारमिता, मारपराजय आणि बोधिप्राप्ती यांसारख्या गूढ तत्त्वांचे सुबोध काव्यात्मक विवेचन केले आहे.

सांस्कृतिक योगदान:
हा ग्रंथ मध्ययुगीन थेरवाद बौद्ध साहित्य परंपरेतील जिनकालमाली सारख्या चरित्रकाव्य परंपरेचा भाग आहे. यात बुद्धचरित्राला काव्यात्मक उंची देताना तत्त्वज्ञान, नीतीशास्त्र आणि साधनेचा सुंदर समन्वय साधला आहे. श्रीलंकेतील भिक्खूंच्या शैक्षणिक अभ्यासक्रमात या ग्रंथाचा समावेश होता.

साहित्यिक वैशिष्ट्य:
पाली भाषेतील या ग्रंथात श्लोकबद्ध रचना, अलंकारयुक्त भाषा आणि गांभीर्यपूर्ण तत्त्वचिंतन एकत्रित आढळते. हा ग्रंथ बुद्धचरित्र काव्य परंपरेतील जातककथांपेक्षा भिन्न, अधिक तात्त्विक आणि काव्यात्मक दृष्ट्या समृद्ध प्रकल्प म्हणून ओळखला जातो.

सारांशात, जिनालंकार हा केवळ एक धार्मिक ग्रंथ नसून, मध्ययुगीन बौद्ध काव्यपरंपरा, थेरवाद तत्त्वज्ञानाचे काव्यात्मक रूपांतर आणि श्रीलंकीय बौद्ध साहित्याच्या इतिहासातील एक महत्त्वाचा टप्पा दर्शविणारा साहित्यिक वारसा आहे.

जिनालंकार या बौद्ध ग्रंथाचे मराठी भाषांतर आमच्या ब्लॉगवर प्रकाशित करण्यात आले आहे. ग्रंथाचे संपूर्ण मराठी रूपांतर वाचण्यासाठी खालील लिंक्सवर क्लिक करा:

भाग १ ब्लॉग वाचनासाठी:
👉 जिनालंकार - संपूर्ण मराठी भाषांतर (भाग १)

भाग २ ब्लॉग वाचनासाठी:
👉 जिनालंकार - संपूर्ण मराठी भाषांतर (भाग २)

भाग ३ ब्लॉग वाचनासाठी:
👉 जिनालंकार - संपूर्ण मराठी भाषांतर (भाग ३)

सर्व भाग मूळ पाली ग्रंथाच्या अर्थाचे सुरक्षण करून स्पष्ट मराठीत प्रस्तुत केले आहेत. वाचनासाठी वरील लिंक्सवर क्लिक करा.

 

PDF डाउनलोडसाठी:
📥 जिनालंकार PDF आवृत्ती

हे भाषांतर मूळ पाली ग्रंथाच्या अर्थाचे सुरक्षण करून, साध्या आणि सुबोध मराठीत प्रस्तुत केले आहे. वाचकांना बौद्ध दर्शन आणि काव्य यांचा आस्वाद घेता यावा यासाठी हा प्रयत्न केला आहे.